Genetyka, Puppies, Shiba

Wybarwianie, ciemna maska, sashige

Umaszczenie szczeniąt w pierwszych tygodniach życia ulega dużym zmianom i nie odzwierciedla jeszcze ich ostatecznego wyglądu. W hodowli dążymy do harmonii i właściwego typu, a nie do skrajnie jasnych kolorów czy przesadnie rozbudowanych znaczeń.

Dlaczego niektóre szczenięta rodzą się bardzo jasne, a inne ciemniejsze, często z wyraźną maską na pyszczku? To pytanie pojawia się coraz częściej, a widać też wyraźny trend – przyszli właściciele chętniej wybierają jaśniejsze maluchy, obawiając się, że ciemniejsze szczenię pozostanie takie na stałe i nie wykształci charakterystycznych znaczeń.

Jeszcze kilkanaście lat temu nikt nie zwracał na to większej uwagi. Ciemne szczenięta były normą i powszechnie wiedziano, że ich umaszczenie zmienia się wraz z wiekiem. W ostatnich latach moda jednak wyraźnie się zmieniła – popularność zyskały bardzo jasne Shiby z rozległym, śnieżnobiałym urajiro.

Aby uzyskać tak jasne kolory, przynajmniej jedno z rodziców musi nieść gen odpowiadający za białe umaszczenie, choć najlepsze efekty daje jego obecność u obojga rodziców.

jasne szczenięta, ich mama niesie gen odpowiadający za białe umaszczenie

Wybarwianie, ciemna maska

Yuukito - 19 dni
Yuukito - 1 rok | czerwony
Shinya - 24 dni
Shinya - 3 lata | czerwony sezam
Tokio - 9 dni
Tokio - 6 miesięcy | czarny sezam

Wybarwianie koloru może trwać do kilku miesięcy. Najczęściej te ciemniejsze szczeniaczki osiągają intensywniejszy odcień futerka, który jest bardzo pożądany pod kątem hodowlanym. 

Ciemna maska na pyszczku, czyli omotejiro, przysłania białe znaczenia, urajiro, i również schodzi z czasem. 

5 dni
32 dni
8 miesięcy

Sashige

Niekiedy czerwone Shiby, które genotypowo niosą umaszczenie czarne podpalane, mają ciemniejsze przyprószenie na grzbiecie. Zjawisko to określane jest jako sashige, co w dosłownym tłumaczeniu z języka japońskiego oznacza „brudny czerwony”.

Psy z takim umaszczeniem bardzo często charakteryzują się głębszym, bardziej nasyconym odcieniem rudości, który – jak wspomniałam wcześniej – jest wyjątkowo pożądany w hodowli. Idealna czerwona Shiba powinna prezentować intensywny, ceglany kolor, przywodzący na myśl tradycyjne Mino Shiby.

Mino Shiba
umaszczenie czerwone, sashige

Wybarwianie czarnych podpalanych

Podobnie jak w przypadku szczeniąt czerwonych, również Shiby czarne podpalane bardzo często rodzą się ciemne, z mało widocznymi lub wręcz niewidocznymi znaczeniami. Także tutaj pewną rolę odgrywa nosicielstwo białego umaszczenia u rodziców – zdarza się, że obustronni nosiciele dają szczenięta, które już tuż po urodzeniu prezentują mocno rozbudowane urajiro. Nie jest to jednak regułą.

W zdecydowanej większości przypadków szczenięta rodzą się ciemne i dopiero z wiekiem stopniowo „nabierają koloru” – biel i podpalenia rozwijają się wraz z dojrzewaniem psa. Poniżej przedstawiono przykład rozwoju bieli i paleń u naszej Winky, u której jedynie matka była nosicielem białego umaszczenia.

Health, Shiba

Choroby rasy: Shiba

Shiba, choć uznawana za rasę zdrową i całkiem długowieczną, ma predyspozycje do pewnych chorób, które występują rzadko lub bardzo rzadko. Jedne są stricte dziedziczne i łatwo je wykluczyć, inne mogą być nabyte, np. przez niewłaściwą dietę lub zbytnie obciążanie stawów.

Przed zakupem szczenięcia warto zapytać hodowcę o badania rodziców przyszłych szczeniąt, aby być w stanie wykluczyć, lub ograniczyć do minimum możliwość wystąpienia którejś z nich u swojego przyszłego psa. 

  • Gangliozydoza typu I [GM1] – to dziedziczna choroba lizosomalna. Dotknięte psy zazwyczaj prezentują się z utratą wzroku, drżeniem głowy, problemami z chodzeniem i równowagą oraz utratą wagi przed 6 miesiącem życia. Choroba postępuje i prowadzi do śmierci przed 18 miesiącem życia.
    shiba.com.pl/gm1
  • Dysplazja bioder [HD] – jedna z wad mogąca być zarówno dziedziczna jak i nabyta. Skala oceny bioder w Polsce to od A (najlepsza) do E (najgorsza). W hodowli używamy psów z oceną A oraz B, jednak dopuszcza się również C w skojarzeniu z drugim osobnikiem z wynikiem A. Ocena A oraz B to normalne oraz prawie normalne stawy biodrowe. Ocena C to już „nieznaczna (lekka) dysplazja”.
    Do dysplazji możemy doprowadzić również sami, np. forsując młodego psa bardzo długimi spacerami czy bieganiem, przekarmiając go i pozwalając na nadwagę, która bardzo mocno wpływa na stawy, itp.
    dona.pila.pl/badania-w-kierunku-dysplazji-fci/
  • Zwichnięcie rzepki kolanowej [PL] – jedna z wad mogąca być zarówno dziedziczna jak i nabyta. W Polsce stosujemy skalę od 0 (najlepszy wynik) do 4 (najgorszy), a w hodowli używamy psów wyłącznie z wynikiem 0/0, ewentualnie 1/0, 0/1. 
    Zwichnięcie może być dziedziczne, kiedy są predyspozycje do wad anatomicznych, pourazowe lub kiedy mamy do czynienia z nieprawidłową biomechaniką stawu. 
    centrumproanimal.pl/zwichniecie-rzepki-u-psow
  • Zaćma (cataracta) – to ogólna nazwa zaburzeń w obrębie soczewki i jej torebki prowadzących do jej zmętnienia. Kolejne zaburzenie mogące być zarówno dziedziczne – kiedy szczenię otrzymuje kopie genów od rodziców, osobnicze – kiedy na soczewce pozostały 'włoski’ po życiu płodowym, oraz nabyte – najczęściej w wyniku fizycznego urazu.
    Shiba ma predyspozycje do zaćmy, dlatego wspaniale jeśli choć jeden z rodziców ma certyfikat poświadczający, że oczy są „czyste” i wolne od wad wrodzonych. 
  • Niedoczynność tarczycy – choroba raczej dziedziczna, ale może być też nabyta. Problemy tarczycy dotykają większość ras wyspiarskich, które hodowane były pierwotnie na terenach otoczonych morzem, gdzie poziom jodu jest znacznie wyższy niż w głębi lądu. 
    Shiby hodowlane powinny być badane regularnie co roku od ukończenia 3 roku życia, a przynajmniej przed planowanym kryciem. 

Należy pamiętać, że pies jako żywa istota może mieć wszelakie problemy zdrowotne, zupełnie niezależne od genów. Może mieć biegunkę, może nabyć alergię pokarmową, środowiskową czy kontaktową, może nabawić się dysplazji, mogą pojawić się problemy skórne, czy napady drgawkowe oraz wiele innych. 
To na barkach właścicieli leży odpowiedzialność za to jak postępują z psem, czym karmią i jak wygląda ogólnie pojęta opieka nad nim.